မဟာသကၠရာဇ္၁၀၃ခုနွစ္၀ါဆိုလဆန္း(၅)ရက္ေန့တြင္တဖုႆနွင့္ဘလႅိကညီေနာင္တို့အားျမတ္စြာဘုရား

မွဆံေတာ္(၈)ဆူကိုေပးသနားေတာ္မူသည္။ပတၱျမားက်ဴတ္တြင္ထည့္၍ပင့္ေဆာင္ခဲ့ျကရာ၊မဟာနဂရအဇ်ၥ

တၱတြင္ဆံေတာ္နွစ္ဆူအားအခြန္ေတာ္အျဖစ္ဆက္သရသျဖင့္ဆံေတာ္(၆)ဆူသာက်န္ေတာ့သည္။ဆက္လက္

ထြက္ခြာလာရာ၊ယခုေမာ္တင္အရပ္(ေခၚ)နဂေရ့အငူ(nagraic cape)တြင္ေက်ာက္ခ်ရပ္နားျကသည္။-

ေရာင္ျခည္ေတာ္ကြန့္ျမဴးသည္ကိုဖူးျမင္ရေသာေဇယ်ေသနနဂါးမင္းသည္ျကည္ညိုလြန္းသျဖင့္ဆံေတာ္

(၂)ဆူကိုခိုးယူထားလိုက္သည္။ထို့ေနာက္-သရဏေတာင္(ေခၚ)ေမာ္တင္ေတာင္တြင္ပင္လယ္ျမသား

နွင့္အတိျပီးေသာစိုင္တေမာ့အရြယ္ေစတီေတာ္ကိုမဟာသကၠရာဇ္၁၀၃ခုနွစ္၊၀ါဆိုလျပည့္ေန့တြင္တည္

ထားကိုးကြယ္ခဲ့ပါသည္။အေလာင္းစည္သူမင္းျကီးလက္ထက္တြင္အ၀န္းသံေတာင္၄၀၊အျမင့္သံေတာင္

၂၅ရွိေစတီ္အျဖစ္သကၠရာဇ္၄၅၇ခုနစ္တြင္တည္ေတာ္မူခဲ့သည္။ဘုရားပဲြေတာ္ကိုနွစ္စဥ္တေပါ္င္းလဆန္း

၁ရက္ေန့မွလျပည့္ေန့အထိက်င္းပပါသည္။

အေလာင္းစည္သူမင္းျကီးသည္ေကာဇာသကၠရာဇ္၄၁၄တြင္မေလးရွား၊အင္ဒိုခ်ိဴင္းနား၊သီဟိုဠ္၊အိႏိၵယအေရွ့ဘက္ျခမ္း
တို့မွရခိုင္ျပည္ဘက္လွည့္ကာေဖာင္စျကၤာျဖန္ခ်ီရာမွအျပန္တြင္ပုဂံေပ်ာက္အရပ္တြင္ထားခဲ့ေသာမိဘုရားနွင့္ေမာင္းမ
မိႆံမ်ားအား၀င္ေခၚေတာ္မူပါသည္။ေဖာင္ဆိုက္ကပ္ရာေနရာတြင္ေဖာင္ေတာ္ဦးေစတီေတာ္(ေခၚ)စျကၤာမုနိေစတီ
ေတာ္ကိုတည္ထားကိိုးကြယ္ခဲ့ပါသည္။ထို့ေနာက္-ရာဇာဓိရာဇ္၏သမီးေတာ္၀ိဟာရေဒ၀ီနွင့္သားမက္ေတာ္-
ဗညားကၠုန္တို့လက္ထက္တြင္မူလေစတီေတာ္အားျခံဳငံုျပီးတည္ရာမေအာင္ျမင္သျဖင့္တြက္ခ်က္စစ္ေဆးခ်က္အရ-
ေရကန္၂ကန္တူးရာ၊တစ္ကန္ကေရျကည္ျပီးတစ္ကန္ကေရေနာက္သြားခဲ့သည္။မွန္ေနသျဖင့္အစီအမံမ်ားအတိုင္း
ဆက္လက္၍ကိန္းခမ္းမ်ားအတိုင္းတည္ရာေအာင္ျမင္ခဲ့ပါသည္။အစီအမံတြင္ဥျသငွက္၏ညွြန္ခ်က္ပါရွိသျဖင့္-------
“ေရွြဥျသေစတီ”သမုတ္ခဲ့ပါသည္။ကန္နွစ္ကန္အားအစဲြျပဳ၍ေရ ျကည္ေရေနာက္ဘုရားဟုလူသိမ်ားခဲ့ပါသည္။
န၀တလက္ထက္တြင္တိုင္းမွူးဗိုလ္ခ်ဴပ္ျမင့္ေအာင္၏ျကီးျကပ္မူျဖင့္မူလေစတီေတာ္အားျခံဳငံုျပီးယခုဖူးေမွ်ာ္ရသည့္
အတိုင္းတည္ထားကာ“ေလးက်ြန္းရန္ေအာင္ေဖာင္ေတာ္ဦးေစတီေတာ္”ဟုသမုတ္ကာတည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ပါသည္။

စက္ေတာ္ရာဘုရား                           ွပုသိမ္-မံုရြာ-ေရဦးကားလမ္းမျကီးအနီးတြင္တည္ရွိသည္။မန္းေရွြစက္ေတာ္ရာပံုစံပြားျဖစ္သည္။
                                                        ပုသိမ္ျမိ့ဳမရမ္းခ်ိဳေက်ာင္းျကီးဆရာေတာ္ဦးဇယႏၱမွေကာဇာ၁၂၈၃တြင္တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့
                                                       ပါသည္။ေျခေတာ္ရာေအာက္မွသဲေျမမ်ားနွင့္ဓာတ္ေတာ္၁၀၈ဆူအားဌာပနာခဲ့ပါသည္။
ရန္ကင္းေတာင္ဘုရား-                      ပဲြစားျကီးဦးုကုလား(T.P.S)နွင့္ေဒၚစန္းရင္တို့မွ၁၉၂၆ခုနွစ္တြင္ဥယ်ာဥ္ျခံေျမမ်ား၀ယ္ယူျပီေနာက္
                                                        ဆရာေတာ္ဦး၀ိဇယမွျကီးျကပ္ျပီးသာသနိကအေဆာက္အဦးမ်ားေဆာက္လုပ္ကာလွဴဒါန္းခဲ့ပါသည္။

ေရွြစည္းခံုေစတီေတာ္- ေကာဇာ၁၂၀၄တြင္ပုသိမ္ျမိ့ဳ၀န္မင္းျကီးမဟာမင္းလွေက်ာ္နွင့္၀န္ကေတာ္တို့ကသီဟိုဠ္
အရွင္သုနႏၱာနွင့္အရွင္ဓမၼရကိၡတမေထရ္နွစ္ပါးတို့ေပးေသာသီရဓာတ္ေတာ္(၇)ဆူနွင့္
ရတနာမ်ားဌာပနာျပီးဖိနပ္ေတာ္၁၂၀ေတာင္၊ဥာဏ္ေတာ္၉၀ေတာင္နွင့္နွစ္မိုက္ရွိေစတီ
ေတာ္ကိုတည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ပါသည္။
ဆယ္ထပ္ျကီးရုပ္ပြားေတာ္- ေရြွစည္းခုံေစတီေတာ္ေျမာက္ဖက္အေရွ့ဘက္သို့မ်က္နွာမူကာကိန္း၀ပ္စံပါယ္ေတာ္
မူပါသည္။၁၉၁၀ခုနွစ္တြင္ပဲြစားျကီးဦးရိပ္မွျပဳျပင္မြမ္းမံကာသံတန္ေဆာင္းေတာ္ျကီးေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္း

သည္ကိုအစဲြျပဳျပီးဦးရိပ္ျကီးဘုရားဟုလူသိမ်ားသည္။၁၉၃၆ခုနွစ္တြင္ေလမုန္တိုင္းေျကာင့္သံတန္ေဆာင္းေတ ာ္ျကီး
ပ်က္စီးသြား၇ာယေန့တိုင္ေအာင္အမိုးအကာမဲ့ကိန္း၀ပ္စံျမန္းေတာ္မူပါသည္။

ဘုရားျကီးကုန္းရြာတြင္ကိန္း၀ပ္စံပါယ္ေတာ္မူပါသည္။ဘုရားျကီးကုန္းဘုရား
ဟုလည္းအမည္တြင္သည္။ျမတ္စြာဘုရားနုစဥ္အခါဆင္မင္းဘ၀ကက်က္စား
ခဲ့ေသာေဒသတြင္သီရိဓမၼာေသာကမင္းျကီးကတည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့သည္။
ေကာဇာ၆၂၅တြင္သမုဒၶေဃာသနွင့္ဥမၼာဒႏၱီတို့ကေမြေတာ္၈၀၊ဆံေတာ္၄၀
စြယ္ေတာ္တစ္ဆူဌာပနာျပီးထပ္မံတည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ပါသည္။

ျမတ္စြာဘုရားနုစဥ္အခါသမင္မင္းဘ၀ကက်က္စားခဲ့ေသာေဒသ
တြင္သီရိဓမၼာေသာကမင္းျကီးကသာသနာနွစ္၂၃၉တြင္ေမြေတာ္
၈၀၊စြယ္ေတာ္တစ္ဆူဌာပနာျပီးတည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ပါသည္။

ေရွြမုေဌာေစတီေတာ္ေတာင္ဘက္မုဒ္တြင္စံပါယ္ေတာ္မူသည္။
ေမွ်ာေလးေမွ်ာသမိုင္း၀င္ျဖစ္သည္။သာသနာ၂၂၁နွစ္အျကာတြင္
သီဟိုဠ္ဘုရင္ေဒ၀ါနံပီယတိသသည္အရွင္မဟိႏၵနွင့္တိုင္ပင္ျပီးသာ
သနာျပန့္ပြားေစရန္အတြက္ဆံေတာ္တစ္ဆူစီဌာပနာျပီးရုပ္ပြား
ေတာ္ေလးဆူသြန္းကာက်ြန္းတံုးေဖာင္၊ပိႏၷဲေဖာင္၊သကၤန္းတုံးေဖာင္၊
ေက်ာက္လွည္းဘီးေဖာင္၊တို့ေပၚတင္ျပီးအဓိဌာန္ျဖင့္ေမ်ွာလိုက္သည္။
ပိႏၷဲေဖာင္မွာ-က်ိဳကၡမီေရလည္ဘုရား
သကၤန္းတံုးေဖာင္မွာ-ထား၀ယ္ရွင္မုတၳီး
ေက်ာက္လွည္းဘီးေဖာင္မွာ-က်ိဳက္ထိုက်ိဴက္ေပါေလာမွည့္ရွင္ေတာ္
စသည္ျဖင့္ထင္ရွားသည္။
က်ြန္းတုံးေဖာင္မွာငပုေတာျမိ့ဳနယ္ဘုန္းေတာ္ျပည့္ရြာတဖက္ကမ္း
တြင္ဆိုက္ကပ္သည္။ခရစ္နွစ္၁၄၅၅ခန့္ဘုရင္မျကီးရွင္ေစာပုလက္
ထက္တြင္ပုသိမ္ျမိ့ဳသို့ပင့္လာျပီးကိုးကြယ္ခဲ့ပါသည္။

သီ၇ိဓမၼာေသာကမင္းျကီးသည္သာသနာနွစ္၂၈၉ခုနွစ္တေပါင္းလျပည့္ေန့တြင္ဓာတ္ေတာ္၊ေမြေတာ္
ဆံေတာ္၊စြယ္ေတာ္၊ညွပ္ရိုးေတာ္တစ္ဆူစီဌာပနာျပီးလံုးပတ္ေတာ္၃ေတာင္၊ဥာဏ္ေတာ္၅ေတာင္
ျဖင့္တည္ကာ(ေရွြအာဏာေစတီေတာ္)ဟုသမုတ္ခဲ့သည္။ေကာဇာ၄၅၇ကဆုန္လဆန္း၅ရက္-
(စေနေန့)တြင္အေလာင္းစည္သူမင္းျကီးသည္ဓာတ္ေတာ္နွင့္ရတနာမ်ားဌာပနာျပီးလံုးပတ္၅ေတါင္
ဥာဏ္ေတာ္၂၁ေတာင္ျမွင့္ေျမွာက္ကာ(ထူပါရံုေစတီေတာ္)ဟုသမုတ္ခဲ့ပါသည္။ေကာဇာ၆၂၅တြင္
သမုဒၶေဃာသနွင့္ဥမၼာဒႏၱီတို့ကလံုးပတ္၁၆၈ေတာင္၊ဥာဏ္ေတာ္အေတာင္၇၀နွင့္တစ္မိုက္၊ေလး
သစ္ျဖင့္တည္ျပီး(ေရွြမုေဌာေစတီေတာ္)ဟုသမုတ္သည္။ယခုအခါ-ဖိနပ္ေတာ္၂၇၂ေတာင္၊လံုး
ပတ္ေတာ္၂၀၇ေတာင္၊ဥာဏ္ေတာ္သံေတာင္၁၀၀ရွိပါသည္။